Przekroczenie mocy umownej – jak liczona jest kara i jak jej uniknąć
- Kara = składnik stały stawki sieciowej × suma 10 największych nadwyżek mocy ponad moc umowną w miesiącu.
- Każdy kW przekroczenia kosztuje tyle, co cały miesiąc płacenia za ten kW — a liczy się do 10 takich zdarzeń.
- Od 1 lipca 2026 r. kary naliczają wszyscy duzi operatorzy także firmom C1x z mocą powyżej 16 kW.
- Rozwiązania: korekta mocy umownej, harmonogram maszyn, ogranicznik mocy, magazyn energii.
Wzór na opłatę za przekroczenie mocy umownej
Zasady określa § 48 rozporządzenia taryfowego, a powtarzają je taryfy wszystkich operatorów:
Opłata = składnik stały stawki sieciowej (zł/kW) × suma 10 największych nadwyżek (kW)
- Nadwyżka to różnica między średnią mocą pobraną w 15 minutach a mocą umowną.
- Bierze się 10 największych nadwyżek w miesiącu; jeśli było ich mniej — sumuje się wszystkie.
- Gdy licznik nie rejestruje mocy 15-minutowej, operator stosuje dziesięciokrotność największej nadwyżki w okresie rozliczeniowym.
Przykłady
| Sytuacja | Obliczenie | Kara za miesiąc |
|---|---|---|
| 10 przekroczeń po 20 kW, stawka 8,08 zł/kW (C1x) | 200 kW × 8,08 zł | 1 616 zł |
| 3 przekroczenia: 15, 8 i 5 kW, stawka 26,03 zł/kW (C21) | 28 kW × 26,03 zł | 729 zł |
| Codzienny rozruch maszyn +12 kW przez cały miesiąc, stawka 17,52 zł/kW | 10 × 12 kW × 17,52 zł | 2 102 zł |
Ostatni przypadek jest najczęstszy: kilka maszyn włączanych jednocześnie o 7:00 daje codziennie ten sam szczyt. Podniesienie mocy umownej o 12 kW kosztowałoby ok. 210 zł miesięcznie — dziesięć razy mniej niż kara. A rozłożenie rozruchu na 15–30 minut nie kosztuje nic.
Kalkulator kary za przekroczenie mocy
Skąd biorą się przekroczenia
- Jednoczesny rozruch maszyn, sprężarek, pieców na początku zmiany.
- Sezonowe obciążenia — klimatyzacja latem, ogrzewanie elektryczne zimą.
- Nowe urządzenia bez korekty mocy umownej: linia produkcyjna, ładowarki samochodów, pompa ciepła.
- Za nisko ustawiona moc umowna — np. po wcześniejszej „optymalizacji” bez danych 15-minutowych.
Jak sprawdzić, kiedy przekraczasz moc
- Faktura dystrybucyjna — pozycja „opłata za przekroczenie mocy umownej” i podana „moc maksymalna”.
- Dane 15-minutowe — bezpłatnie w portalu MojeIRE (CSIRE) lub eBOK operatora. Moc w kW = kWh w 15 minutach × 4.
- Godziny i dni — przekroczenia o tej samej porze to sygnał, że winny jest harmonogram, a nie zbyt mała moc umowna.
Jak uniknąć kar
| Rozwiązanie | Koszt | Kiedy |
|---|---|---|
| Rozłożenie rozruchu maszyn w czasie | 0 zł | Przekroczenia codziennie o tej samej godzinie |
| Korekta mocy umownej | wyższa opłata stała za każdy kW | Przekroczenia stałe, wynikające ze wzrostu zakładu |
| Ogranicznik / sterownik mocy | zależnie od liczby obwodów | Odbiorniki, które można chwilowo wyłączyć (bojlery, klimatyzacja, ładowarki) |
| Magazyn energii (peak shaving) | od ok. 180 tys. zł | Duże, krótkie szczyty; dodatkowo niższa opłata mocowa i lepsza autokonsumpcja PV |
Przekroczenie mocy umownej w domu (G11)
W domach moc jest zwykle ograniczona zabezpieczeniem przedlicznikowym — przy dużym przekroczeniu po prostu zadziała bezpiecznik. Taryfy operatorów przewidują jednak opłatę także dla odbiorców, których licznik nie rejestruje mocy 15-minutowej (wtedy liczy się dziesięciokrotność największej nadwyżki). Jeśli na fakturze za dom pojawiła się taka pozycja — najczęściej po montażu pompy ciepła, ładowarki lub indukcji — warto sprawdzić, czy moc umowna odpowiada nowym urządzeniom.
Masz kary za przekroczenia na fakturze? Wyślij fakturę lub plik z MojeIRE — znajdziemy przyczynę szczytów i najtańszy sposób, żeby kary zniknęły.
Bezpłatna analiza przekroczeń